Heurystyka dostępności: co to jest?

Oceniamy, jak coś jest częste albo ważne, po tym, jak łatwo przychodzi nam to do głowy. Żywa historia bije suchą statystykę, bo łatwiej ją sobie przypomnieć.

Co to jest heurystyka dostępności

Heurystyka dostępności (po angielsku „availability heuristic”) to skrót myślowy: oceniamy, jak coś jest częste albo ważne, po tym, jak łatwo przychodzą nam do głowy przykłady. Opisali ją psychologowie Amos Tversky i Daniel Kahneman w 1973 roku. Coś, co pamiętamy żywo, bo było głośne, obrazowe albo dotknęło nas osobiście, wydaje się częstsze i ważniejsze, niż jest naprawdę.

Przykład z życia firmy

Boimy się latać samolotem bardziej niż jeździć autem, choć statystyki mówią odwrotnie, bo katastrofa lotnicza jest w mediach głośna i zapada w pamięć, a wypadki drogowe są codzienne i niewidoczne. W marketingu to samo: jedna konkretna historia klienta przekonuje mocniej niż tabela z danymi, bo łatwiej ją sobie wyobrazić.

Dlaczego to dla Ciebie ważne

To dlatego opowieści, przykłady i konkretne obrazy działają na decyzje silniej niż liczby, nawet gdy liczby są mocniejszym dowodem. Klient nie liczy prawdopodobieństw, tylko sięga po to, co ma pod ręką w pamięci. Jeśli chcesz, żeby coś wydało mu się ważne i realne, musisz to uczynić łatwym do przypomnienia.

Jak to wykorzystać

Zamiast zasypywać klienta samymi danymi, dawaj konkretne, obrazowe przykłady i historie, to one zostają. Pokaż jednego prawdziwego klienta i jego sytuację zamiast procentu. Używaj porównań, które da się zobaczyć oczami wyobraźni. Liczby zostaw jako wsparcie, nie jako główny argument, bo pamięć i decyzje rządzą się obrazami.

Najczęstsze pytania

Co to jest heurystyka dostępności?

Skrót myślowy, przez który uznajemy za częstsze i ważniejsze to, co łatwiej przychodzi nam na myśl.

Kto opisał heurystykę dostępności?

Amos Tversky i Daniel Kahneman w pracy z 1973 roku.

Jaki jest przykład heurystyki dostępności?

Po głośnej katastrofie lotniczej ludzie częściej boją się latać, choć samolot jest bezpieczniejszy niż samochód. Żywy obraz wygrywa z liczbami.

Powiązane pojęcia

Dowód społeczny  ·  Storytelling  ·  Efekt ramy

← Wszystkie pojęcia w słowniku  ·  Więcej o psychologii decyzji →